Ҫатракасси (выр. Сятракасы) — Чӑваш Республикин Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи ял, Аксарин ял тӑрӑхне кӗрет. Историллӗ ячӗ — Ҫатракасси (Пахчакасси).

Географи

Ял Кӗнер шывӗ хӗрринче, Чӑваш Республикин варринче вырнаҫнӑ. Республикӑн тӗп хулине — Шупашкара — ҫитме 65 ҫухрӑм. Район центрне — Сӗнтӗрвӑрри хулине — 33 ҫухрӑм. Ялтан 47 ҫухрӑмра чи ҫывӑх чукун ҫул станцийӗ вырнаҫнӑ.

Историйӗ

Ял ҫыннисем — чӑвашсем. 1866 ҫулччен вӗсем патшалӑх хресченӗсем пулнӑ. Халӑх тӗпрен илсен ҫӗр ӗҫӗпе тата выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетессипе аппаланнӑ.

XIX ӗмӗрте тата 1927 ҫулччен ял Шупашкар уесӗн Покровски вулӑсне кӗнӗ. Вӑхӑт иртнӗ май Ҫатракассине темиҫе хутчен пӗр районтан тепӗр района куҫарнӑ: 1927–1928, 1960–1962 ҫулсенче тата 1965 ҫултанпа ял Сӗнтӗрвӑрри районне кӗнӗ, 1928–1939 тата 1959–1960 ҫулсенче — Куславкка районне, 1939–1959 ҫулсенче — Октябрьски районне, 1962–1965 ҫулсенче — Ҫӗрпӳ районне.

XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче ялта ҫил арманӗ ӗҫленӗ. 1920-мӗш ҫулсенче Ҫатракассинче тӗрлӗ промысла аталаннӑ: тимӗрҫӗ, столяр-токарь, сӑранҫӑ, ҫӗвӗҫ ӗҫӗсем. Ялта пӗрремӗш сыпӑкри шкул, ҫу арманӗ, лавкка тата ҫӑкӑр пӗҫермелли вырӑн пулнӑ. 1924 ҫулта «Яблоко» ял хуҫалӑх кредит юлташлӑхне никӗсленӗ.

1931 ҫулта ялта «К. Ворошилов» колхоз йӗркеленнӗ.

1964 ҫулта Ҫатракасси шутне кӳршӗри Тимӗрчкасси ялне ҫыпӑҫтарнӑ.

Халӑх йышӗ

Ял халӑхӗн йышӗ ҫулсерен:

• 1858 ҫул — 332 ҫын (166 арҫын, 166 хӗрарӑм; Тимӗрчкасси ялӗпе пӗрле);
• 1897 ҫул — 288 ҫын (142 арҫын, 146 хӗрарӑм);
• 1926 ҫул — 357 ҫын (156 арҫын, 201 хӗрарӑм), 71 кил-ҫурт;
• 1939 ҫул — 377 ҫын (167 арҫын, 210 хӗрарӑм);
• 1979 ҫул — 624 ҫын (267 арҫын, 357 хӗрарӑм);
• 2002 ҫул — 340 ҫын (163 арҫын, 177 хӗрарӑм), 149 кил-ҫурт;
• 2010 ҫул — 267 ҫын (130 арҫын, 137 хӗрарӑм), 122 харпӑр хуҫалӑх.

XX ӗмӗрӗн пӗрремӗш пайӗнче халӑх йышӗ майӗпен ӳссе пынӑ. 1979 ҫул тӗлне ҫын йышӗ вӑйлӑ ӳсни 1964 ҫулта ял шутне Тимӗрчкасси ялне кӗртнипе ҫыхӑннӑ. XX ӗмӗр вӗҫӗнче — XXI ӗмӗр пуҫламӑшӗнче ял халӑхӗ чакса пыни палӑрать.

Инфраструктура

Ялта фельдшер пункчӗ, клуб, вулавӑш тата лавкка пур. Ҫак учрежденисем халӑха медицина пулӑшӑвӗпе, канупа тата кирлӗ таварсемпе тивӗҫтереҫҫӗ.

Паллӑ ҫыннисем

• Жуков Иван Васильевич (1907–1993) — педагог, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер.
• Красильников Леонид Иванович (1903–?) — патшалӑх ӗҫченӗ (Тимӗрчкасси ялӗнче ҫуралнӑ).
• Наумов Никифор Егорович (1936–2020) — инженер, таврапӗлӳҫӗ, общество ӗҫченӗ (Тимӗрчкасси ялӗнче ҫуралнӑ).
• Павлова Елена Владимировна (1967 ҫ.ҫ.) — бухгалтер, вулавӑш ӗҫченӗ.
• Перова Александра Егоровна (1935 ҫ.ҫ.) — ӗҫ ветеранӗ.
• Петров Владимир Иванович (1947 ҫ.ҫ.) — юрист.
• Плотникова Елена Андриановна (1950 ҫ.ҫ.) — производствӑра малта пыракан.
• Самарин Аркадий Алексеевич (1919–?) — художник.
• Семячкина Евгения Алексеевна (1960 ҫ.ҫ.) — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ.